VERGİ SİSTEMİNDE DEĞİŞİM: HUKUKİ UYUŞMAZLIKLAR, AFLAR VE YENİ VERGİ DÜZENİ
Anahtar kelimeler:
Vergi ahlakı, Küresel asgari kurumlar vergisi, Vergi affı, Basit usul, İtiraz ve temyiz komisyonları, Tanık beyanı, Ekonomik SuçlarÖzet
Bu kitap, Türkiye’de vergi düzeninin değişimini üç ana eksende incelemektedir: hukuki uyuşmazlıkların dinamikleri, vergi aflarının sonuçları ve ortaya çıkan yeni vergi mimarisi. Vergi uyuşmazlıkları öncelikle vergi yargısı bağlamında değerlendirilmekte ve bu kapsamda vergi yargısına ilişkin üç çalışmaya yer verilmektedir. Çalışmaların ilkinde idari yargılama usul kurallarının vergi yargılamasında yetersiz kaldığı durumlarda medeni yargılama usul kurallarının nasıl uygulanması gerektiği üzerine bir değerlendirmeye yer verilmektedir. Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin bir diğer çalışma, Türkiye’de 1982 yılı öncesinde bazı vergi uyuşmazlıklarının çözüme kavuşturulduğu vergi itiraz ve temyiz komisyonlarını yargısal bir perspektiften değerlendiren çalışmadır. Bu bölümde bir yargı merciinde bulunması gereken birtakım teorik güvenceler/kavramlar bakımından bu mercilerin neden bir mahkeme sayılamayacağına ilişkin tartışmalara yer verilmektedir. Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin bir başka çalışmada ise diğer yargı kollarına kıyasla delil sistemi bakımından özerk bir yapıya sahip olan vergi yargısının diğer hukuk dallarında detaylı şekilde düzenlenmiş tanık beyanı sisteminin olmaması nedeniyle adil yargılama hakkını ihlal etme ihtimali doğurduğuna yönelik tartışmalara yer verilmektedir. Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin her üç çalışmanın da ortak fikri vergi yargısı alanında yapılacak reformlarda genel hukuk normlarına ilişkin çerçevenin daha geniş bir perspektifle alınması yönündedir.
Elinizdeki bu kitabın inceleme ekseninin ikincisini, vergi afları ve bunun sonuçları oluşturmaktadır. Bir önceki temada tartışılan vergi uyuşmazlıkları konusu ile bağlantılı olan vergi afları, sürekli olarak vergi affına yönelik yapılan düzenlemelerin vergi gelirlerini azalmasına neden olduğu gibi idare ile mükellefler arasında yaşanan uyuşmazlıkları da arttırdığına dair değerlendirmeler bu çalışmanın tartışma zeminini oluşturmaktadır. Kitabın bakış açısının üçüncü eksenini oluşturan vergi sisteminin yeniden oluşumuna dair tartışmalarla ilgili ilk çalışma, ekonomik suçların vergi suçlarına etkisinin ele alındığı bölümdür. Küreselleşme ve dijitalleşme süreçleriyle birlikte çok uluslu şirketlerin artan sermaye hareketliliğinin yol açtığı ulusal vergi tabanlarındaki aşınmaya ilişkin olarak OECD’nin gündeme getirdiği Küresel Asgari Kurumlar Vergisi’ne ilişkin tartışmalar da bir diğer bölüm olarak kitapta yer almaktadır. Günlük hayatın önemli bir mesleği olan berberlik mesleğinin vergilendirilmesinde izlenen usullerin tartışıldığı bölüm, vergi yapısının oluşumunda tercih edilen düzenlemelerin ortaya çıkardığı farklılıkları ülke kıyaslamaları üzerinden sunmaktadır.
Kitabın ortak önermesi açıktır: Kalıcı bir reform, yalnızca cezai yaptırımlarla, aflarla, bir defalık verilen teşviklerle ya da dijitalleşme ile değil; adalet, şeffaflık, sisteme ve kurumlara güvenin güçlendirildiği, birey davranışlarının merkeze alındığı, vergi kültürünü geliştirildiği, mevzuat dilinin daha anlaşılabilir hale getirildiği düzenlemelerle mümkün olabilecektir. Böyle bir düzen, kamu gelirlerinin sürdürülebilirliğini artırırken mükellef hak ve yükümlülükleri arasındaki dengeyi de kurumsal meşruiyet zemininde yeniden inşa edecektir.
Kitap Editörü Bölüm Girişi
-
TÜRKİYE’DE VERGİLERİN EKONOMİK SUÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
-
VERGİ YARGILAMASINDA MEDENİ YARGILAMA USUL HÜKÜMLERİNİN UYGULANMA KABİLİYETİ
-
VERGİ TEORİLERİ BAĞLAMINDA KÜRESEL ASGARİ KURUMLAR VERGİSİ
-
TÜRKİYE’DE VERGİ AFLARININ VERGİ GELİRLERİ VE VERGİ UYUŞMAZLIKLARINA ETKİSİ
-
TÜRKİYE’DE VE ÇEŞİTLİ ÜLKELERDE BERBERLERİN VERGİLENDİRİLMESİ
-
YARGISAL PERSPEKTİFTEN VERGİ İTİRAZ VE TEMYİZ KOMİSYONLARI: TÜRK VERGİ YARGISI TARİHİNE DAİR KISA BİR DEĞERLENDİRME
-
VERGİ YARGISINDA ADİL YARGILANMA HAKKININ TESİSİ BAKIMINDAN TANIK BEYANININ YERİ
İndir
Yayınlanan
16 Aralık 2025
Telif Hakkı (c) 2025 Prof. Dr. Hamza KAHRİMAN (Cilt editörü); Melisa ERDOĞAN ÖZKÖSEMEN- Çağrı Alihan ÇELİK- Prof. Dr. Yusuf KILDİŞ- Doç. Dr. Aytül BİŞGİN- Prof. Dr. Hakan ARSLANER- Prof. Dr. Hakan HOTUNLUOĞLU- Kübra BAŞ (Bölüm Yazarı); Doç. Dr. Hakan BAY (Cilt editörü); Doç. Dr. Pelin MASTAR ÖZCAN (Bölüm Yazarı)
