KÜRESEL ASGARİ KURUMLAR VERGİSİ SONRASINDA VERGİ DIŞI REKABET: YENİ TEŞVİK DİNAMİKLERİ

Küreselleşme ve dijitalleşme, Çok Uluslu Şirketlerin (ÇUŞ) farklı ülkelerde faaliyet göstermesini kolaylaştırmış ve bu durum, ülkeler arasında kurumlar vergisi oranları üzerinden yoğun bir rekabetin ortaya çıkmasına yol açmıştır. OECD ve G20 öncülüğünde yürütülen çalışmalar sonucunda geliştirilen İki Sütunlu Çözümün ikinci ayağını oluşturan Küresel Asgari Kurumlar Vergisi (KAKV), büyük ÇUŞ’ların faaliyet gösterdikleri her ülkede en az %15 efektif kurumlar vergisi ödemesini hedefleyen GloBE kurallarını hayata geçirmiştir. Gelir Dâhil Etme Kuralı (IIR), Yetersiz Vergilendirilmiş Ödemeler Kuralı (UTPR) ve Nitelikli Yurtiçi Asgari Tamamlama Vergisi (QDMTT) aracılığıyla işleyen bu yapı, düşük vergili rejimlerin yatırım çekme kapasitesini doğrudan etkilemektedir.

Bu çalışma, KAKV’nin ortaya çıkış sürecini ve GloBE kurallarının temel çerçevesini özetlemekte; özellikle farklı teşvik türlerinin bu yeni düzenleme karşısında ne ölçüde etkilenebileceğine ilişkin kavramsal bir değerlendirme sunmaktadır. Gelir veya kâr temelli teşviklerin daha kırılgan; maliyet temelli ve vergi dışı desteklerin ise görece daha esnek bir yapıya sahip olabileceği yönündeki tartışmalar çerçevesinde, ülkelerin teşvik sistemlerini yeniden gözden geçirme ihtiyacının güçlendiği vurgulanmaktadır. Çalışma, uluslararası vergi rekabetinin KAKV sonrasında vergi oranı rekabetinden teşvik tasarımı rekabetine doğru yön değiştirdiğini tartışarak, politika değerlendirmelerine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.