KAMU HASTANELERİNDE SATIN ALMA SÜREÇLERİNİN DÖNÜŞÜMÜ: DEVLET MALZEME OFİSİ MODELİ

Yazarlar

Ayşe Erinç ERGEN
Dokuz Eylül Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0002-0915-1986
Ahmet ÖZEN
Dokuz Eylül Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0002-9635-5134

Özet

Bu bölümde kamu hastanelerinde satın alma süreçlerinin dönüşümü, Devlet Malzeme Ofisi (DMO) modeli çerçevesinde ele alınmaktadır. Artan sağlık harcamaları, kaynakların sınırlılığı ve tedarik zincirindeki kırılganlıklar, kamu satın alma süreçlerinde merkezi çözümleri gündeme getirmiştir. DMO modeli, ölçek ekonomisi sayesinde maliyet avantajı sağlamayı, şeffaflığı artırmayı ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını amaçlamaktadır. Literatürde, merkezi satın alma mekanizmalarının etkinlik, hesap verebilirlik ve kaliteyi artırdığına dair güçlü bulgular bulunmaktadır. Uluslararası vaka analizlerinde İngiltere NHS Supply Chain, Kanada'nın merkezi satın alma modeli ve Avrupa Birliği’nin COVID-19 aşıları için ortak satın alma mekanizmaları karşılaştırılmıştır. Analizler, merkezi yapıların kriz dönemlerinde tedarik güvenliği sağlarken, küçük ölçekli tedarikçilerin dışlanması ve şeffaflık eksiklikleri gibi sorunlar doğurabileceğini göstermektedir. Teorik açıdan Yeni Kamu İşletmeciliği, Ajans Teorisi, Ölçek Ekonomisi ve Kamu Değer Teorisi perspektiflerinden DMO modeli değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, Türkiye için sürdürülebilir bir satın alma sisteminin yalnızca maliyet etkinliği değil; şeffaflık, dijitalleşme, uluslararası işbirliği ve toplumsal faydayı da kapsaması gerektiği vurgulanmaktadır.

Yazar Biyografileri

Ayşe Erinç ERGEN, Dokuz Eylül Üniversitesi

Ayşe Erinç Ergen, (İzmir, Türkiye) bağımsız araştırmacıdır. Lisans eğitimini 2000 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri bölümünde, yüksek lisans eğitimini 2024 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Mali Hukuk Tezli Yüksek Lisans anabilim dalında tamamlamıştır. Temel araştırma alanları üniversite döner sermaye işletmeleri, kamu hastaneleri satın alma süreçleri, devlet malzeme ofisi konularını kapsamaktadır.
E-posta: erinc.ergen@deu.edu.tr, ayerer@gmail.com | ORCID: https://orcid.org/0000-0002-0915-1986

Ahmet ÖZEN, Dokuz Eylül Üniversitesi

Prof. Dr. Ahmet Özen, Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye (İzmir, Türkiye) bünyesinde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Lisans eğitimini 1999 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Maliye bölümünde, yüksek lisans eğitimini 2002 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Maliye (Tezli) anabilim dalında ve doktora derecesini 2008 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Maliye alanında tamamlamıştır. Temel araştırma alanları bütçe ve mali planlama konularını kapsamaktadır. Yazarın Türkçe ve İngilizce dillerinde yayımlanmış ulusal ve uluslararası makaleleri ve kitap bölümleri bulunmaktadır. Yayımlanmış başlıca kitapları arasında Bütçe Politikası; Performans Esaslı Bütçeleme Sistemi ve Türkiye’de Uygulanabilirliği yer almaktadır.
E-posta: ahmet.ozen@deu.edu.tr, hmozen@gmail.com | ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9635-5134 | ResearcherID: Q-2307-2019 | Scopus ID: 25960264700

İndir

Gelecek

23 Aralık 2025

Lisans

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.