KAMU-ÖZEL ORTAKLIKLARININ EVRİMİ VE YENİ EĞİLİMLER

Kamu-özel ortaklıkları (KÖO), kamusal hizmetlerin finansman, yapım ve işletimini özel sektörün üstlendiği, kamunun ise düzenleyici rolünü sürdürdüğü, risklerin paylaşıldığı uzun vadeli sözleşmelerdir. Bu çalışma, literatürdeki güncel eksikliği gidererek KÖO’ların 17. yüzyıldan günümüze geçirdiği evrimi, krizler karşısındaki dönüşümünü ve yeni eğilimleri incelemeyi amaçlamaktadır. Tarihsel süreçte savaşlar ve 1930 Buhranı gibi dönemlerde kesintiye uğrayan ortaklıklar, 1990’larda modern biçimiyle yeniden yükselişe geçmiştir. Ancak asıl yapısal kırılma, risk paylaşımı ve finansman modellerinin yeniden kurgulandığı 2008 Küresel Finans Krizi ile yaşanmıştır. Takip eden süreçte iklim krizleri “sürdürülebilirlik” ilkelerini sözleşmelerin merkezine taşırken, COVID-19 pandemisi öngörülemeyen risklere karşı sigorta mekanizmalarının hayati önemini ortaya koymuştur. Son olarak, dijitalleşme ve teknolojik gelişmeler, Ar-Ge odaklı ve çok paydaşlı “hibrit ortaklıkların” doğmasına yol açmıştır. Çalışma, evrimin bu son aşamasında artan karmaşıklığın ve heterojen uygulamaların, sistemin sürdürülebilirliği üzerinde yarattığı yönetsel risklere ve sistemin çözülme ihtimaline de dikkat çekmektedir.