KAMUDA ÜRETKEN YAPAY ZEKÂ KULLANIMI: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİJİTAL HİZMETLER İÇİN FIRSATLAR VE RİSKLER

Dijital dönüşümün kamuda hizmet sunumunu önemli ölçüde etkilediği günümüzde, üretken yapay zekâ (ÜYZ) teknolojilerinin ortaya koyduğu yenilikler dikkate alınmaya değerdir. Özellikle ChatGPT vb. büyük dil modelleri, kamu kurumlarında vatandaşlarla etkileşimden, belgelerin yeniden üretimine ve hatta belirli içeriklerin özetlenmesine kadar birçok alanda kullanılabilmektedir. Bu yenilikçi teknolojiler, kamuda sadece hizmet süreçlerinin dönüşümüne katkı sağlamakla kalmayıp aynı zamanda 
sürdürülebilir dijital kamu hizmetleri için fırsatları ve riskleri de beraberinde getirmektedir.  
ÜYZ tabanlı sistemlerin en önemli avantajı; kamu kurumlarının operasyonel verimliliğini artırmasıdır. Bu sistemler, rutin işleri büyük ölçüde devralarak insan kaynağını daha stratejik alanlara yönlendirebilmek noktasında kamu kurumlarına faydalı olabilmektedir. Örneğin, rutin olarak 
hazırlanan bir belgenin üretimi ÜYZ araçlarına devredilip, insan beyninin eşsiz  yapısı strateji üretme gibi daha yaratıcı çözümler için konumlandırılabilir. Tüm bu avantajların yanı sıra, bu teknolojilerin kamu sektörüne entegrasyonunda bazı etik ve yönetişim riskleri de gündeme gelmektedir. Üretilen içeriklerin doğruluğu, algoritmik önyargı riski, şeffaflık/açıklanabilirlik ve hesap verilebilirlik gibi ilkeler, kamu hizmetlerinde ÜYZ’nin sorumlu biçimde kullanılması gerekliliğini ortaya koymaktadır. 
Çalışmanın amacı; ÜYZ teknolojilerinin kullanım alanlarını Estonya, Singapur, Kanada, ABD vb. farklı ülkeler bağlamında analiz etmek ve bu çözümlerin sürdürülebilir dijital hizmetlere katkısını, olası faydalar ve riskler üzerinden bütüncül bir yaklaşımla incelemektir. Çalışmada sürdürülebilirlik 
kavramı yalnızca çevresel değil, aynı zamanda kamu hizmetlerinin uzun vadeli işlevselliği, kamusal güvenin devamlılığı ve kamu kaynaklarının akılcı yönetimi bağlamında ele alınmaktadır. Bu amaçla, öncelikle ÜYZ kavramı kamu ve özel sektör ayrımları da göz önünde bulundurularak detaylandırılacak, sonrasında ÜYZ ve kamu hizmetlerine odaklanılacaktır. Ayrıca; kamu hizmetlerinde ÜYZ’nin potansiyel faydaları, etik ve mali riskler tartışılacak; uluslararası uygulamalardan örnekler verilip politika önerileri vurgulanacaktır.