8. BÖLÜM: YEŞİL FİNANS

Günümüzde küreselleşmeyle birlikte dünya genelinde artan hava ve çevre kirliliği, iklim değişikliği gibi ekolojik problemlerden dolayı insanlar artık daha bilinçli bir şekilde doğal kaynakları ve çevreyi korumak için enerji tasarruflu ürünler kullanmaya başladılar. Çevre dostu bu yeni enerji tasarruflu ürünleri insanların kullanmalarını sağlamak ve bu kullanımın finansmanını sağlamak bozulan doğanın dengesini yeniden sağlayabilmek için çok önemlidir (Zengin ve Aksoy, 2021). 

İnsanların çevre konusunda daha fazla bilinç kazanması ve çevre standartlarının sıkı bir şekilde uygulanmasıyla finans sektörüyle çevre sektörü arasında önemli bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Bu açıdan yeşil finans, yatırım ve finansman seçimleri için çevreyi önemli bir başlangıç noktası olarak görmektedir (Wang et al. 2021). 

Son zamanlarda dünyada hızla artan küresel ısınma nedeniyle ortaya çıkan çevresel sorunlar, sürdürülebilirliği her alanda önemli bir konu haline getirmiş ve işletmelerin çevreye olan duyarlılıklarını artırmıştır.

21. Yüzyıl Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı gerçekleştirilmiş ve 196 ülke Paris Anlaşmasını onaylayarak, küresel ısınmanın 1.5 ila 2 derece arasında artması hedeflenmiştir. Söz konusu hedefe ulaşmak için toprak, enerji, sanayi, inşaat ve ulaşım alanlarındaki iyileştirmeler için önemli altyapı yatırımlarının yapılması gerekmektedir. Bu sebeple işletmeler, doğal kaynakların etkin bir şekilde kullanılması ve çevreye verilen zararın azaltılması için çevreci politikalar uygulamaya ve bu alanlarda yatırım yapmaya başladılar. Bu gelişmeler de finans alanında sürdürülebilirliği önemli hale getirmiştir.

Yatırımcılara finansal kaynak sağlamada çevresel, sosyal ve yönetişim sorunları göz önüne alındığında sürdürülebilir finans olarak bilinen yeşil bankacılık ve yeşil finansman araçları ortaya çıkmıştır. Bu araçlar, işletmeleri ve bireyleri çevre dostu uygulamalar ve yatırımlar yapmaya teşvik etmektedir (Aba Şenbayram, 2022). Bu hususta, bankalar, kredi verdikleri kuruluşlar, iş birlikleri ve ortaklıklar aracılığıyla dolaylı olarak çevreyi etkilediklerinden bankaların bu alanda attığı her türlü adım çok önemlidir. 

Yeşil finansın asıl işlevi, reel sektörün yeşil dönüşüme geçmesini sağlayacak finansal kaynağı sağlamaktır. Böylece, piyasa mekanizmaları, yeşil finansın geleneksel hükümet mali kaynaklarının çevre koruma desteği üzerindeki gecikmeli etkisini azaltarak, çevre koruma endüstrisine fon akışını hızlandırır ve yeşil finans politikası uygulamasının etkinliğini artırır (Wang et al. 2021). 

Bu bölümün amacı, sürdürülebilir kalkınma için gerekli olan yeşil finans ile ilgili temel bilgileri vererek yüksek kaliteli ekonomik kalkınmaya ulaşmanın temeli için Türkiye ve dünyadaki durumundan bahsetmektir.